Dopiero stawiasz swoje pierwsze kroki w zawodzie fotografa? Zacznij naukę od postaw i poznaj niezbędną terminologię. Wiedza teoretyczna i charakterystyczne dla branży słownictwo przydadzą Ci się w praktyce, np. przy wyborze obiektywu. Nie zniechęcaj się, nawet jeżeli przed Tobą setki nowych słów do zapamiętania – to m.in. dzięki nim będziesz mógł rozwinąć swoje zawodowe umiejętności i udowodnić, że wiesz o co w tym wszystkim chodzi.

Osoby, które działają w branży od jakiegoś czasu, z pewnością znają najważniejszą terminologię fotograficzną. Jednak podstaw nigdy za wiele i zawsze warto odświeżyć swoją wiedzę.

Biorąc to wszystko pod uwagę, przygotowaliśmy przewodnik po terminologii fotograficznej. Stworzony przez nas słownik posłuży zarówno amatorom, jak i profesjonalistom. Możesz mieć go zawsze pod ręką, aby w chwili zawahania rozwiać wszelkie wątpliwości.

 

Słownik fotograficzny  – 30 terminów, które musisz znać

1. Przysłona

Przysłona to wielkość otworu w obiektywie, przez który światło dociera do wnętrza aparatu. Mówiąc najprościej, gdy przysłona jest otwarta, tło jest rozmyte, a im jest ona mniejsza, tym obiekty w kadrze są ostrzejsze. Wartość przysłony oznaczana jest literą  f/ – im większa liczba po ukośniku, tym mniejsza jest ilość przepuszczanego światła. Przysłona umożliwia sterowanie głębią ostrości.

2. Format obrazu

Jest to kluczowy czynnik wpływający na jakość obrazu. Określa proporcje wymiarów długości do szerokości zdjęcia. Proporcje podawane są w formacie x:y, gdzie x i y to wartości liczbowe. Najczęściej spotykane formaty obrazów to 1:1, 4:3, 16:9.

3. Błękitna godzina

Błękitna godzina to pora tuż przed wschodem słońca i zaraz po jego zachodzie. W tym czasie światło jest miękkie, dyskretne i ma ładny, niebieskawy odcień. Niebo może być również zabarwione na żółtawo lub różowo. To wszystko czyni błękitną godzinę idealną porą do uczenia się każdego gatunku fotografii – od krajobrazów po fotografię architektury.

4. Bokeh (rozmycie)

Bokeh można zdefiniować jako artystyczne rozmycie tła, które sprawia, że fotografie wyglądają nieco surrealistycznie i nabierają baśniowego, marzycielskiego charakteru. Efekt można uzyskać w różny sposób, ale zawsze najważniejsza jest jakość rozmycia, które chcemy uzyskać. Na to, jaki efekt bokeh otrzymamy, mają wpływ różne czynniki, m.in. ustawienia i właściwości obiektywu czy odległość obiektu od tła.

boke - tangerine in garden

5. Bracketing

Bracketing oznacza wykonanie serii trzech (lub więcej) zdjęć z różnymi parametrami ekspozycji. Funkcja automatycznego bracketingu oznaczana jest, zarówno w lustrzankach, jak i w aparatach bezlusterkowych, literami AEB. Aby efekty były naprawdę dobre, warto sięgnąć po statyw i skorzystać z funkcji samowyzwalacza – wówczas będziesz mieć pewność, że każde zdjęcie z serii zostało wykonane w tych samych warunkach.

6. Bulb

Termin bulb odnosi się do trybu, który umożliwia ręczne ustawienie czasu otwarcia migawki. Jest on szczególnie przydatny podczas robienia zdjęć w trudnych warunkach oświetleniowych. Statyw i samowyzwalacz pomogą uniknąć zamazanych, nieostrych zdjęć.

7. Kompozycja

Kompozycja w fotografii to sposób aranżacji elementów wizualnych. Warto wiedzieć, że istnieje 10 podstawowych zasad kompozycji – powinien o nich pamiętać każdy profesjonalista. Trójpodział, złoty podział czy inne ważne zasady pomogą Ci doskonalić umiejętności fotograficzne. Jeżeli będziesz znać zasady kompozycji, będziesz wiedział, jak kreatywnie je łamać. Dzięki temu Twoje zdjęcia będą twórcze i oryginalne.

8. Kontrast

Kontrast w fotografii jest narzędziem służącym do zwrócenia uwagi na obiekt. Istnieją dwa rodzaje kontrastu:

  • tonalny (walorowy),
  • barwny.

Pierwszy dotyczy zmiennej jasności w różnych obrazach, dzięki czemu obraz jest bardziej wyraźny. O kontraście barwnym mówimy, gdy na zdjęciu dominują dwa kontrastujące ze sobą kolory. Im więcej kolorów na zdjęciu, tym mniejszy jest kontrast barwny.

desert landscape

9. Głębia ostrości

Głębia ostrości (DOP, ang. depth of field) to odległość między najbliższym obiektywowi a najdalszym mu punktem na zdjęciu. To jeden z najważniejszych terminów, a zarazem jedno z najważniejszych narzędzi w fotografii. Głębia ostrości pozwala skupić uwagę odbiorców na konkretnym obiekcie, który wyostrzony jest na zdjęciu.

10. Zniekształcenie

Kolejnym terminem, który nie może być obcy fotografowi, jest zniekształcenie (dystorsja), polegające na różnym powiększeniu obrazu, w zależności od odległości od osi optycznej. Na pewno masz w pamięci jakieś zdjęcie, na którym występuje zniekształcenie obrazu na krawędziach pola widzenia (efekt wygięcia linii prostych). Do zniekształcenia dochodzi np. wtedy, gdy przechylasz aparat, aby zrobić zdjęcie wieżowca lub wielkiego pomnika.

11. Zakres dynamiki

Zakres dynamiczny lub zakres ekspozycji dotyczy jasności obiektów i różnicy między najjaśniejszymi a najciemniejszymi elementami obrazu. Im wyższy zakres dynamiczny, tym więcej szczegółów i kolorów można uchwycić. Jeżeli zakres dynamiczny obiektów jest wyższy niż ogólny zakres dynamiki aparatu, wszystkie obrazy będą prześwietlone.

12. Lustrzanka cyfrowa (DSLR)

DSLR (Digital Single Lens Reflex Camera) to lustrzanka cyfrowa, czyli aparatu jednoobiektywowego, w którym lustro wykorzystywane jest do kierowania światła z obiektywu do wizjera. Na początku ostatniej dekady lustrzanki były bardzo popularne – wśród profesjonalistów i amatorów. Dzisiaj coraz więcej osób wybiera kompaktowe, o wiele lżejsze aparaty bezlusterkowe, będące ciekawą alternatywą dla lustrzanek.

Digital camera back side

13. Ekspozycja

Ekspozycja służy do określania ilości światła, jaka pada na matrycę światłoczułą przez określony czas. Jeżeli zdjęcie jest ciemniejsze niż fotografowana scena, wówczas mówimy o niedoświetleniu. Odwrotna sytuacja następuje, gdy zdjęcie jest prześwietlone. Na ekspozycję mają wpływ trzy główne czynniki: szybkość migawki, wartość przysłony i ISO. Zależność między tymi parametrami określana jest mianem trójkąta ekspozycji.

14. EV (wartość ekspozycji)

EV, czyli wartość ekspozycji, to techniczny termin charakteryzujący warunki oświetlenia i parametry ekspozycji, które są wymagana do zrobienia zdjęcia w danych warunkach. Zasada jest następująca – im wyższa wartość EV, tym krótszy czas ekspozycji.

15. Długość ogniskowej

Długość ogniskowej to odległość od optycznego środka obiektywu do matrycy aparatu. Wyrażana jest w milimetrach. Jest to jeden z ważniejszych parametrów charakteryzujących obiektyw, a zarazem podstawowy termin, który powinien znać każdy profesjonalista.

16. Wartość przysłony

Wartość przysłony (f/) jest parametrem, który opisuje ilość światła przepuszczanego przez obiektyw do wnętrza aparatu. Im mniejsza wartość przysłony, tym większa średnica otworu, a tym samym większa ilość światła dociera do matrycy aparatu.

17. Złota godzina

Złota godzina to pierwsza godzina po wschodzie słońca i ostatnia, która poprzedza zachód słońca. O tej porze światło jest miękkie i rozproszone. Nie ma ostrych cieni, a zdjęcia robione podczas złotej godziny mają ciepły, złotawy blask.

Dramatic Tropical Sunrise

18. HDR

HDR (high-dynamic-range imaging) to technologia fotograficzna, dzięki której można uzyskać bardzo dużą rozpiętość tonalną, wyrazistość obiektów, a także zoptymalizowaną jasność obrazu. Efekt uzyskuje się poprzez połączenie ze sobą podczas postprodukcji kilku zdjęć tego samego ujęcia, wykonywanego w różnych warunkach ekspozycji. Do tworzenia obrazów HDR często wykorzystuje się bracketing.

19. ISO

ISO to czułość matrycy na padające na nią światło. ISO pozwala na dostosowanie jasności obrazu bez zmiany czasu otwarcia migawki i wielkości przysłony. Im wyższa wartość ISO, tym krótszy czas potrzebny jest na naświetlenie matrycy aparatu.

20. JPEG

JPEG (Joint Photographic Experts Group) to format zapisu plików w aparacie. Jest to również najbardziej popularna metoda kompresji stratnej obrazów, dostępna w większości lustrzanek cyfrowych. Skąd termin „kompresja stratna”? Zapisując obraz w formacie JPEG, usuwane są pewne informacje o obrazie, dzięki czemu plik waży mniej.

21. Flara świetlna

Termin odnosi się do odbicia światła na obiektywie. Flary wykorzystywane mogą być jako efekt specjalny – dzięki nim na obrazie jest więcej światła, zwiększają też nastrojowość zdjęcia.

Reflection of young and fashionable woman in sideview mirror

22. Długi czas ekspozycji

Długi czas ekspozycji jest narzędziem pozwalającym uzyskać artystyczny efekt rozciągnięcia światła lub ruchu fotografowanych obiektów. Fotografowanie z długim czasem ekspozycji, choć nie najłatwiejsze, jest szczególnie fascynujące w nocy – aby otrzymać dobre zdjęcie, musisz ręcznie ustawić czułość ISO, czas otwarcia migawki i szerokość przysłony. Dobrze również mieć pod ręką stabilny statyw.

23. Tryb ręczny

Tryb ręczny pozwala Ci mieć wszystko pod kontrolą. Sam ustawiasz czułość ISO, szerokość przysłony i czas migawki. Robienie zdjęć w trybie manualnym jest dość skomplikowane, dlatego bezwzględnie musisz mieć do tego solidne podstawy.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o fotografowaniu w trybie ręcznym sięgnij po nasz przyspieszony kurs, który pozwoli Ci poznać podstawy, niezbędne przy robieniu zdjęć na ustawieniach manualnych.

24. Aparaty bezlusterkowe

Aparaty bezlusterkowe, w przeciwieństwie do lustrzanek cyfrowych, nie mają (jak sama nazwa mówi) lustra. Gdy fotograf patrzy w wizjer, widzi dokładnie to, co „widzi” obiektyw. Bezlusterkowce mają wiele zalet, m.in. są lżejsze i poręczniejsze, przez co doskonale sprawdzają się do robienia zdjęć na co dzień.

25. Szumy

Szum jest defektem, polegającym na tym, że na zdjęciu widoczne są rozproszone, drobne plamki – ziarna. Im więcej szumów, tym bardziej ziarnisty obraz. Efekt może być spowodowany wysoką czułością ISO lub samą matrycą aparatu.

26. Orientacja

Z pewnością znasz ten termin związany z fotografią, ale nie mogliśmy pominąć go w naszym przewodniku po podstawowych terminach. Najkrócej mówiąc, orientacja to sposób robienia zdjęcia. Dzielimy ją na pionową (portret) i poziomą (krajobraz).

Jeśli mówimy o sposobie robienia zdjęć, warto pamiętać, że orientacja pionowa jest najnowszym i wiądącym trendem, zarówno w fotografii stockowej, jak i w fotografii instagramowej.

Featured Collection: Vertical Images and Videos

27. RAW

RAW to format grafiki, który zawiera surowe (lub minimalne przetworzone) dane z matrycy aparatu. Pliki RAW ważą więcej niż te zapisane w formacie JPEG, ale są wręcz niezastąpione przy profesjonalnej pracy. Pozwalają na ulepszanie zdjęć bez znacznej utraty jakości, a fotografom dają większą kontrolę nad formatowaniem plików w porównaniu do JPEG.

28. Czas otwarcia migawki

Termin określa czas, kiedy otwarta jest migawka aparatu, wpuszczając światło. Jeżeli chcesz uzyskać wyraźny obraz, fotografując ruchome obiekty, czas otwarcia migawki powinien być krótki. Inaczej mówiąc, użycie krótkiego czasu otwarcia migawki pozwala uzyskać zdjęcie o zrównoważonej ostrości.

29. Wizjer

Wizjer to element aparatu które pozwala fotografom zobaczyć ujęcie, które chcieliby sfotografować. Podgląd kadru przed jego zarejestrowaniem pomaga wyregulować ostrość lub nachylenie aparatu. Wizjer jest okiem aparatu fotograficznego. Pamiętaj, że m.in. ze względu na różne ustawienia aparatu zdjęcia nie zawsze wyglądają tak samo jak na podglądzie w wizjerze.

30 Balans bieli

Balans bieli to kolejne, bardzo ważne słowo, którego nie mogło zabraknąć w przewodniku po terminach fotograficznych. Można je zdefiniować jako ustawienia aparatu, które pozwalają kontrolować temperaturę barwową zdjęć. Jeżeli balans bieli został nieprawidłowo ustawiony podczas fotografowania, na zdjęciach pojawią się niebieskawe lub żółtawe odcienie. Czasami jednak można wykorzystać taki efekt na etapie postprodukcji do celów artystycznych.

shot of laptop on bed

Pamiętaj o naszym słowniku pojęć terminów fotograficznych. Miej go zawsze pod ręką – przyda Ci się za każdym razem, kiedy będziesz chciał odświeżyć podstawy. Chcielibyśmy również podzielić się z Tobą kilkoma innymi artykułami, które zainspiruję Cię do dalszego doskonalenia umiejętności fotograficznych i zmotywują Cię do eksperymentowania z różnymi gatunkami fotografii:

1. Bezpłatne kursy i wydarzenia online – zostań w domu i wykorzystaj ten czas

2. 20 sprytnych trików fotograficznych, które możesz wypróbować w domu

3. Powrót do podstaw – 10 zasad kompozycji w fotografiia

Subskrybuj nasz blog

Bądź na bieżąco z nowościami, zdobywaj cenne wskazówki i ciekawe materiały dodatkowe.