Jeszcze do niedawna fotografia analogowa miała jedną, ale jakże znaczącą przewagę nad cyfrową – tradycyjna technologia pozwalała na osiągnięcie znacznie wyższej jakości obrazu. W 2020 r. prawie niemożliwe jest odróżnienie zdjęcia analogowego od zdjęcia zrobionego dobrym aparatem cyfrowym. Rozdzielczość zdjęć cyfrowych może dziś przekraczać 45,4 megapikseli!

Dlaczego więc, na przestrzeni ostatnich pięciu lat, nadal obserwujemy wzrost sprzedaży aparatów analogowych i klisz fotograficznych? Wiemy, jaka jest odpowiedź – znajdziesz ją w tym artykule. Oprócz tego zebraliśmy przydatne wskazówki dla wszystkich, którzy chcieliby odkryć trend fotografii tradycyjnej.

stock photo black and white slides retro

 

Czym jest fotografia tradycyjna?

Fotografia tradycyjna i fotografia analogowa to synonimy, przy czym ten drugi termin ma nieco szersze znaczenie. Oba terminy używane są do opisania technologii obrazowania opartej na reakcjach światłoczułych związków chemicznych. Zdjęcia analogowe można wykonywać przy użyciu klisz, papieru fotograficznego (natychmiastowe zdjęcia analogowe) lub twardych klisz.

Fotografia cyfrowa nigdy by nie powstała, gdyby nie fotografia analogowa. Jest ona prawie sto lat starsza od swojej cyfrowej „dziedziczki”, dlatego często określa się ją mianem fotografii tradycyjnej.

Chociaż, jeśli chodzi o jakość, czujniki cyfrowe nie ustępują już aparatom na klisze, to fotografia analogowa ma kilka wspaniałych cech, które czynią ją tak różną od fotografii cyfrowej.

  • Zdjęcia analogowe mogą być wykorzystane jako dowód, ponieważ obrazy zapisane na kliszy nie mogą być już edytowane.
  • Wywołany film może być wieczny, jeśli tylko jest odpowiednio przechowywany.
  • Klisze pozwalają uzyskać szeroki zakres dynamiczny – jeśli wybierzesz te o wysokiej czułości.
  • Fotografia tradycyjna jest droga, a zdjęcia można łatwo zepsuć – zarówno podczas samego fotografowania, jak i podczas wywoływania filmu, co motywuje fotografów do doskonalenia swoich umiejętności i doceniania każdego kadru.

Warto podkreślić ostatni punkt. Profesjonalne aparaty na klisze rzadko są zautomatyzowane, co oznacza, że fotograf ma ogromną swobodę twórczą. Mając aparat analogowy w ręku, możesz szybko zrozumieć, jak różne ustawienia aparatu wpływają na efekt końcowy, a następnie zastosować tę wiedzę w odniesieniu do fotografii cyfrowej.

Współcześnie używane aparaty analogowe

lustrzanki jednoobiektywowe (SLR), lustrzanki dwuobiektywowe (TLR), aparaty dalmierzowe (obliczające odległość przez triangulację w celu dokładnego ustawienia ostrości), aparaty typu point-and-shoot, aparaty błyskawiczne, aparaty stereo (do tworzenia obrazu z efektem 3D), aparaty panoramiczne, aparaty wielkoformatowe (do wykonywania zdjęć w formacie 102 x 127 mm lub większym)

Popularne rodzaje klisz fotograficznych

kolorowe filmy negatywowe, klisze czarno-białe, klisze czułe na podczerwień (bardziej wrażliwe na widmo światła niż ludzkie oko)

Najpopularniejszy format kliszy to 135 (35 mm). Można również wybrać format średni (120) lub duży (co najmniej 9 x 12 cm).

stock photo black and white retro camera

 

Od czego zacząć? Wskazówki fotograficzne dla początkujących

Być może używasz już aparatu cyfrowego. Niestety, aparaty wbudowane w nasze smartfony, a także półprofesjonalne aparaty cyfrowe nie dają nam wglądu w to, na czym tak naprawdę polega fotografia. Wszyscy koncentrują się na jak najlepszym wykorzystaniu tego, co „widzą”. Po prostu ustawiają odpowiednią ekspozycję i ostrość, dzięki czemu możemy cieszyć się możliwie najlepszym obrazem.

W przypadku aparatu analogowego jakość zdjęcia zależy w dużej mierze od Ciebie. Dobra wiadomość jest taka, że kiedy nauczysz się robić zdjęcia aparatem na kliszę, łatwo będzie Ci stworzyć arcydzieła aparatem cyfrowym. Zaczynamy!

 

#1 Na początek klisza 35 mm

Film 135 (35 mm) to najpopularniejszy rodzaj kliszy. Pasuje do większości aparatów, więc nie powinieneś mieć problemu z wyborem sprzętu. Po prostu wybierzesz aparat, który wydaje Ci się najbardziej interesujący i poszukasz, gdzie można dostać go w dobrej cenie. Najprawdopodobniej nie będziesz mieć problemu również z zakupem i wywołaniem filmu. I jeszcze jedna, bardzo duża zaleta klisz 35 mm – pozwalają na zrobienie nawet 36 zdjęć (w przypadku filmów średnio- i małoformatowych można zrobić mniej niż 16 zdjęć).

Najlepsze aparaty 35 mm wszech czasów: Leica M-A, Pentax K1000, Canon AE-1, Nikon F2, Leica M6 TTL, Olympus OM-1.

stock photo black and white retro camera

 

#2 Zasada trójkąta ekspozycji

Doświadczeni fotografowie uważają, że ślepe przestrzeganie tej zasady może zabijać kreatywność. Uważamy jednak, że zanim będziesz mógł łamać zasady fotografii, musisz je najpierw poznać i opanować. Trójkąt ekspozycji to podstawowa zasada fotografii analogowej, która pozwala uniknąć dziesiątek zmarnowanych klisz.

Pierwsze aparaty na klisze były całkowicie manualne. Trzy parametry, które ustawia fotograf, to ISO, przysłona (f-stop) i czas otwarcia migawki. Ustawienia tych trzech parametrów są ze sobą powiązane. Aby prawidłowo ustawić aparat analogowy, musisz wziąć pod uwagę oświetlenie, potencjał kliszy i zadanie, jakie masz do wykonania. Jeśli chcesz, by zdjęcie było jaśniejsze, potrzebujesz wyższego ISO, dłuższego czasu otwarcia migawki i szerszej przesłony.

Pamiętaj o regule „słońce 6” („słońce f/16”) – w słoneczny dzień ustaw przysłonę na f/16, a czas otwarcia migawki niech będzie taki sam jak ISO (np. 1/100 dla ISO 100, 1/60 dla ISO 60).

Jeśli jesteś gotowy, przeczytaj ten artykuł: Łam zasady fotografii jak zawodowiec.

 

#3 Naucz się, jak ustawiać ostrość – nie bój się metody prób i błędów

Chociaż aparaty analogowe często mają autofocus, to jednak pod tym względem są znacznie wolniejsze niż aparaty cyfrowe. Z tego powodu poruszające się obiekty są na zdjęciach często nieostre lub w ogóle wychodzą poza kadr, ponieważ migawka jest zbyt wolna.

Ręczne ustawianie ostrości wymaga treningu, odwagi i dobrego oka. Właśnie dlatego praca z aparatem analogowym to duża szansa na podniesienie swoich umiejętności. Zacznij od statycznych obiektów, takich jak budynki, rośliny, osoby stojące lub siedzące. Następnie podejmij wyzwanie i zacznij zabawę z ruchomymi obiektami.

Rób notatki podczas robienia zdjęć! Zapisuj ustawienia aparatu i inne istotne informacje dotyczące danego zdjęcia.

stock photo black and white macro flower

 

#4 Naucz się robić zdjęcia czarno-białe i unikaj lampy błyskowej

Oczywiście, możesz kupić kliszę kolorową i dopiero na etapie postprodukcji zmieniać zdjęcia na czarno-białe. Jeśli jednak chcesz nauczyć się pracować ze światłem i cieniem, a także z kształtami, warto, żebyś zapoznał się z tajnikami „uczciwej” fotografii czarno-białej.

Fotografia czarno-biała może wydawać się trudniejsza niż kolorowa. To dlatego, że nie jesteśmy przyzwyczajeni do oglądania świata w czerni i bieli, zatem trudno nam sobie wyobrazić, jak wyglądałaby dana scena bez kolorów i ich odcieni.

Pracując z filmem monochromatycznym, musimy zwracać uwagę na takie aspekty jak kontrast, kształty, formy, faktury czy kompozycja kadru. Innymi słowy, fotografia czarno-biała rozwija naszą artystyczną wizję. Zobacz tę kolekcję, aby zainspirować się pomysłami na czarno-białe zdjęcia.

Odradzamy korzystania z lampy błyskowej, szczególnie podczas pracy z czarno-białym filmem. Efekt błysku jest trudny do przewidzenia. Flash lepiej używać do rejestrowania spontanicznych, niepozowanych zdęć (dobry przykład – analogowa fotografia błyskawiczna).

stock photo black and white old woman

 

#5 Ramki, linie wiodące, zasada złotego podziału

Równowaga kompozycji ujęcia sprawia, że zdjęcie jest chwytliwe i atrakcyjne dla odbiorców. Jeśli chcesz, by Twoje zdjęcia analogowe były dobre, wykorzystaj wypróbowane reguły, które znasz z fotografii cyfrowej:

Złoty podział i wyważona kompozycja

Śledź równowagę w kadrze. Kompozycja zawsze będzie wyglądać wspaniale, jeśli główny obiekt jest wyśrodkowany lub umieszczony na przecięciach linii siatki 3:3. Inne reguły kompozycji znajdziesz w tym artykule: Powrót do podstaw – 10 zasad kompozycji w fotografii.

Naturalne ramy

Twórz naturalne ramki wokół fotografowanych obiektów. Wykorzystuj wszystko, co jest pod ręką. Możesz np. uchwycić krajobraz morski z okna, polanę lasu przez koronę drzewa lub zrobić zdjęcie znajomym przez dziurkę od klucza.

Linie wiodące

Nie zapominaj o geometrii. Aby Twoje zdjęcie było ciekawsze, możesz wykorzystywać różne obiekty w plenerze. Zaakcentuj np. głębie kadru biegnąca wzdłuż linią horyzontu lub pozwól, by promień światła przeciął kadr na pół.

stock photo black and white sea

 

#6 Wypróbuj sztuczki, które są niemożliwe w przypadku aparatów cyfrowych

Technologia fotografii tradycyjnej różni się zasadniczo od sposobu działania aparatu cyfrowego. Z tego powodu niektóre efekty wizualne możemy uzyskać tylko wówczas, gdy trzymamy w ręku aparat analogiczny. Oto kilka z nich:

Fotografia typu push and pull

Ta sztuczka pozwala uzyskać ciekawe półtony i głębię, sprawdza się niesamowicie w przypadku zdjęć czarno-białych. Musisz zignorować ISO kliszy i niedoświetlone klatki, a następnie zrekompensować to przewołaniem filmu. Możesz także zrobić odwrotnie – prześwietlone zdjęcia zrekompensować niedowołaniem negatywu.

Przeterminowana klisza

Przeterminowane klisze możesz kupić w bardzo niskiej cenie. Cała zabawa polega na tym, że nie wiesz, jak będą wyglądać Twoje zdjęcia, dopóki nie wywołasz filmu. W zależności od tego, ile lat ma klisza i jak była przechowywana, na zdjęciach mogą pojawić się futurystyczne kolory lub nieprzewidywalne (a przez to interesujące) wady wizualne.

Podwójna ekspozycja

Aby uzyskać obraz z podwójną (lub wielokrotną) ekspozycją, musisz – dosłownie – połączyć wiele klatek w jedną. Nowoczesne aparaty i aplikacje fotograficzne pozwalają osiągnąć ten sam efekt. Jednak tylko fotografia analogowa pozwala na zastosowanie wielokrotnej ekspozycji na wiele kreatywnych sposobów. Możesz np. nie przewijać kliszy, przez co obrazy nałożą się na siebie. Inny pomysł – spróbuj fotografować jasne obiekty na ciemnym tle przy długim czasie otwarcia migawki.

stock photo black and white double exposure

 

Podsumowanie

Fotografia analogowa to doskonały sposób na doskonalenie swoich umiejętności i odkrywanie nowych technik twórczych. W przeciwieństwie do większości aparatów cyfrowych, aparaty na kliszę są półmanualne lub w pełni manualne, co daje ogromne możliwości uczenia się metodą prób i błędów oraz dokonywania nieoczekiwanych odkryć.

Fotografia tradycyjna ma jeszcze większą zaletę. Pracując z aparatem na kliszę, znacznie bardziej doceniasz każde ujęcie. Fotografia analogowa rozwija przydatne umiejętności, takie jak wizja przestrzenna i artystyczna, wyobraźnia i cierpliwość. Wszystko to pomoże Ci lepiej opanować swój ulubiony aparat cyfrowy, a następnie sprawić, by Twoje portfolio było jeszcze bardziej autentyczne i atrakcyjne dla odbiorców.

Subskrybuj nasz blog