Na pewno zdarzyło Ci się kiedyś popatrzeć na zdjęcie i stwierdzić, że przydałaby mu się jakaś mała poprawka. Retusz zdjęć jest wręcz nieodłącznym elementem pracy fotografa. Niekiedy od udanego retuszu może zależeć efekt całej pracy. Temat jest gorący, a opinie podzielone. Niektórzy uważają, że nie ma nic złego w wyretuszowanych zdjęciach (o ile retusz zrobiony jest dobrze), natomiast inni twierdzą, że we współczesnym świecie nie ma miejsca na retuszowanie zdjęć.

Które podejście zwycięży? Czyje argumenty okażą się silniejsze? A może istnieje złoty środek, który pozwoliłby markom podążać utartymi ścieżkami ich estetyki, ale bez zakłócania wrażliwości odbiorców?

Jeśli jeszcze nie masz swojej opinii na temat retuszowania zdjęć i chciałbyś zgłębić temat, przeczytaj ten artykuł. Znajdziesz w nim 6 ważnych argumentów – za i przeciw retuszowaniu zdjęć.

Różnica między edycją a retuszem zdjęć

Retuszowanie zdjęć jest ostatnimi czasy dosyć gorącym tematem. Tym bardziej warto na samym początku wyjaśnić, czym jest i czym różni się od edycji zdjęć. Bardzo często dla osób, które dopiero zaczęły swoją przygodę z fotografią, i dla tych, którzy nie stanęli jeszcze przed koniecznością retuszowania zdjęć, retusz oraz edycja to po prostu synonimy. W rzeczywistości są to dwa różne procesy, chociaż oba są częścią postprodukcji.

Edycja, czyli niewielkie ulepszanie zdjęć, jest często pierwszym etapem przetwarzania końcowego, podczas którego oryginalny obraz poddawany jest drobnym korektom. Fotografowie zmieniają jasność i kontrast, kadrują, zmieniają rozmiar zdjęcia, zmniejszają lub zwiększają nasycenie barw, ustawiają balans bieli i dokonują innych korekt. Zakres, w jakim fotograf edytuje obraz, zależy od pierwotnego celu.

Retusz zdjęć jest ostatnim etapem przetwarzania końcowego i oznacza usunięcie niedoskonałości obrazu przed przedstawieniem go klientowi, opublikowaniem lub wydrukowaniem. Na przykład bardzo często usuwa się odciski palców lub zadrapania, które powstały na obiekcie podczas jego fotografowania. Retusz zdjęć można wykorzystać także w innym celu, a mianowicie do wyeksponowania czy przekazania pewnych wartości obiektu, które ciężko oddać tylko za pomocą aparatu – np. refleksów światła lub nasycenia kolorów.

Najlepiej, jeżeli zmiany są subtelne. Powinny być praktycznie nie do zauważenia – przynajmniej dopóki ktoś rzeczywiście nie będzie doszukiwał się różnic pomiędzy oryginalnym a wyretuszowanym zdjęciem. Niestety, często bywa, że fotografowie dopracowują zdjęcie do granic możliwości, w wyniku czego obiekt w rzeczywistości i obiekt na zdjęciu to dwie zupełnie różne historie. To z kolei wywołuje kontrowersje i dyskusje na temat retuszowania zdjęć.

The Ethical Side of Photo Retouching Must Read for Photographers

Powody, dla których warto wykorzystywać narzędzia do retuszowania zdjęć

Usuwanie przypadkowych lub tymczasowych niedoskonałości

Wiesz, czym różni się dobry retusz zdjęcia od złego? W przypadku dobrego retuszu usuwane są przypadkowe lub tymczasowe niedoskonałości, których można było uniknąć, lub stały się widoczne z powodu ustawień aparatu bądź obiektywu. Zły retusz mnoży niedoskonałości, co później może stać się prawdziwym problemem.

Wyobraź sobie taką sytuację: zaplanowałeś sesję zdjęciową dla platformy stockowej, zarezerwowałeś studio i zapłaciłeś za jego wynajem. Jednym słowem wszystko gotowe do pracy. Wszystko z wyjątkiem modela, którego zaatakowała alergia, w wyniku czego jego ciało, od stóp do głów, pokryte jest wysypką. Jeśli nie masz możliwości znalezienia kogoś, kto zastąpi Twojego modela, lub przełożenia sesji na inny termin, musisz po prostu wykonać to, co do Ciebie należy. W takim wypadku najlepszym wyjściem jest właśnie usunięcie niedoskonałości modela podczas retuszu.

Zazwyczaj dobry retusz jest prawie niewidoczny. Gdyby wszyscy fotografowie i redaktorzy stosowali retusz z głową, nie byłoby całego zamieszania.

Zwiększenie pewności siebie

Retuszowanie zdjęć może być również sposobem na zwiększenie pewności siebie. Jest to dosyć powszechne w mediach społecznościowych. Aplikacje takie jak Facetune są przystępne cenowo i dostępne nawet dla osób niebędących fotografami.

Oczywiście, takie wykorzystywanie retuszu może powodować również negatywne konsekwencje. Jeśli jednak retusz zdjęć sprawia, że dana osoba staje się bardziej pewna siebie, a przede wszystkim jest zadowolona z takich fotografii, to chyba nie ma powodu, aby odmawiać jej do tego prawa. Z resztą bardzo podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi np. o makijaż czy fryzurę, wykonane tak, by maskowały pewne niedoskonałości, lub z prasowaniem ubrań, by nadać im lepszy wygląd. Zatem skoro akceptujemy makijażowe tricki i inne sposoby na maskowanie niedoskonałości, dlaczego tak bardzo przeszkadza nam retusz?

Warto powtórzyć jeszcze raz, że problemem nie jest sam retusz zdjęć, ale jego ilość i intensywność. Jeszcze innym zagadnieniem jest kwestia moralności i etyki postępowania znanych osób, celebrytów i influencerów, którzy retuszują swoje zdjęcia – zdecydowanie powinni oni informować o tym swoich odbiorców. Idealnie dopracowane obrazy dają ludziom mylne wyobrażenia. Weźmy dla przykładu te zdjęcia. Patrząc na nie, nastolatki zaczynają wątpić w swoje naturalne piękno, w konsekwencji czego zaczynają uciekać się do ekstremalnych środków, takich jak diety czy nawet operacje, a jeśli nie widzą oczekiwanych rezultatów – popadają w depresję.

Narzędzie ekspresji artystycznej

Retusz zdjęć może służyć fotografom czy redaktorom także jako narzędzie artystycznej ekspresji, zwłaszcza dla tych, którzy lubią eksperymentować lub są fanami Photoshopa. To, czy retusz zdjęć jest konieczny i stosowny, ocenia rynek. Jeśli chodzi o media i sprzedaż detaliczną, lepiej powstrzymać się od eksperymentów z retuszowaniem. Inaczej jest w przypadku platform stockowych czy osobistego lub kreatywnego portfolio. Tutaj retusz zdjęć może się sprawdzić.

Dodajmy, że tradycyjna formuła ekonomiczna została zmieniona przez setki milionów zdjęć, które znaleźć można w Internecie. Nowa strategia jest następująca: jeśli pojawi się atrakcyjna oferta, pojawi się też popyt.

The Ethical Side of Photo Retouching Must Read for Photographers

Argumenty przeciw retuszowaniu zdjęć

Autentyczność

Autentyczność jest jednym z najsilniejszych trendów fotograficznych, który pozwala nie tylko podbijać serca współczesnej publiczności, ale również z powodzeniem pomaga sprzedawać więcej zdjęć. Doskonałe efekty wizualne przestały być kluczem do sukcesu. Coraz więcej celebrytów i influencerów nie chce, aby ich zdjęcia były edytowane lub retuszowane. Zdają oni sobie sprawę z tego, że coraz więcej ludzi potrafi wykryć ingerencję Photoshopa. Widzowie chcą oglądać prawdziwe życie i chętnie odkrywają, że znane osoby wcale nie są idealnie idealne.

Najbardziej widoczny przykład stanowi tutaj branża modowa. Niektóre marki są wręcz bojkotowane za prezentowanie nierealistycznych i wyretuszowanych do granic możliwości zdjęć. Na portalu Jezabel jest rubryka o znaczącym tytule „Photoshop of Horrors”, w której zamieszczane są ewidentnie nieudane retusze. Znajdziemy tam m.in. artykuł o córce Kate Moss, która na zdjęciu w Vogue została pozbawiona palców czy tekst o tym, jak w kampanii Moschino brutalnie „amputowano” modelce nogę. Jezebel oferuje również nagrodę w wysokości 10 tysięcy dolarów za niewyretuszowaną sesję Leny Dunham w Vogue’u.

Te przypadki tylko uwydatniają powody, dla których autentyczność jest dzisiaj tak silnym trendem, a wiele osób sprzeciwia się retuszowaniu zdjęć. Bardzo ważne jest, by zdawać sobie sprawę z konsekwencji, jakie może powodować nawet drobne retuszowanie czy edytowanie zdjęć.

Szczerość

Retusz zdjęć powoduje niekiedy wiele problemów natury etycznej i moralnej. W tym świetle można także rozważać kwestię uczciwości marki w stosunku do klienta. Czasami wyretuszowane zdjęcia dają fałszywy przekaz, co może powodować, że dana firma lub osoba po prostu przestaje być wiarygodna w oczach odbiorców. Aby to lepiej wyjaśnić, posłużmy się przykładem.

Wyobraź sobie, że zamówiłeś przez Internet ubrania. Z niecierpliwością czekasz na przesyłkę, oczami wyobraźni widząc, jak świetnie będziesz wyglądać w nowych rzeczach. W końcu zjawia się kurier z paczką. Z radością zaczynasz mierzyć ubrania, ale niestety okazuje się, że nie spełniają one do końca Twoich oczekiwań. Nie leżą tak, jak sobie to wyobrażałeś, a jakość też pozostawia wiele do życzenia… Twoje początkowe oczekiwania były bardzo wysokie, dlatego teraz, jako klient, czujesz się rozczarowany. Prawdopodobnie zwracasz ubrania do sklepu i dostajesz zwrot pieniędzy, jednak niesmak pozostaje.

Tego rodzaju sytuacje powtarzają się dosyć często i powinny stanowić dla marek silny argument na to, że nie warto retuszować zdjęć. Firmy powinny również pamiętać, że szczerość jest najlepszą strategią i nie warto nadużywać zaufania klientów. Utrata wiarygodności może bardzo szybko zepsuć wszelkie działania marketingowe i reputację budowaną przez lata.

Odpowiedzialność

Ostatnim silnym argumentem przeciwko retuszowaniu zdjęć jest kwestia odpowiedzialności. Niezależnie od tego, czy Twoja firma ma tysiąc, czy milion subskrybentów, cały czas jesteś odpowiedzialny za przekaz, który od Ciebie płynie.

Fałszywy przekaz płynący od znanych osób, influencerów, mediów i marek, może być bardzo szkodliwy. Nie od dzisiaj mówi się o przypadkach depresji czy stanów lękowych u nastolatków, którzy wierzą w wyretuszowany świat, gubiąc przy tym siebie i poczucie własnej wartości.

Dziewczęta decydują się na restrykcyjne diety, ponieważ chcą wyglądać jak modelki Victoria’s Secret na przeretuszowanych zdjęciach. Idealne, ale nierealne ciała promowane są również przez szereg innych marek. Przy czym nikt nie mówi o tym, że krągłości, przebarwienia, zmarszczki czy inne niedoskonałości są całkowicie naturalne i piękne, bo czynią nas wyjątkowymi i niepowtarzalnymi. Próby utraty wagi (często nieudane) i dążenie do nierealistycznych standardów mogą prowadzić do frustracji, niepokoju apatii i innych poważnych zaburzeń.

The Ethical Side of Photo Retouching Must Read for Photographers

Retuszowanie zdjęć ma swoje konsekwencje. Marki i influencerzy powinni zdawać sobie sprawę, jak wielka ciąży na nich odpowiedzialność. Warto pamiętać, że brak rozwagi przy poprawianiu zdjęć może negatywnie wpłynąć na PR firmy. A jeśli zdjęcia naprawdę wymagają widocznego retuszu, odbiorcy mają prawo o tym wiedzieć. Powinni być poinformowani, że określone obrazy zostały poddane korekcie, nie odpowiadają rzeczywistości i powinny być postrzegane jako dzieła artystyczne.

Retuszowanie zdjęć wywołuje sporo emocji, zwłaszcza jeśli mówimy o retuszu w kontekście oddziaływania na młodsze pokolenia. To właśnie ta grupa odbiorców narażona jest na najpoważniejsze konsekwencje. Młodzież jest zdecydowanie bardziej podatna na przekazy płynące np. z mediów społecznościowych czy reklam. Sam musisz zadecydować, jakie jest Twoje zdanie na temat retuszowania zdjęć. Na pewno jest to kwestia do przemyślenia – zarówno dla marek, odbiorców, jak i profesjonalistów stojących za aparatami fotograficznymi, którzy przecież też powinni mieć coś do powiedzenia.

Subskrybuj nasz blog

Bądź na bieżąco z nowościami, zdobywaj cenne wskazówki i ciekawe materiały dodatkowe.